Zaterdag en zondag om 8 uur gaf de thermometer in Brussel bijna hetzelfde aan: 14,3 graden op zaterdag, 13,8 graden op zondag. Wie alleen daarnaar keek, zag de eerste batch koffie gebrand in de open lucht op beide dagen vanaf hetzelfde punt vertrekken. De lucht vertelde iets anders. Vandaag, maandag, leest u wat precies, en wat u ervan meeneemt voor uw molen thuis.
Waarom de eerste batch koffie gebrand in de open lucht het meest vertelt
's Ochtends is het metaal van Golden koud als de vlam aangaat. De eerste batch is de enige die in een koude machine begint, na het voorverwarmen dat we beschreven in ons artikel over de drie weersvariabelen. Bij kou speelt ook de gasfles mee, het onderwerp van vrijdag in de koffiebrander op gas bij koude. Vandaag blijven we bij de lucht zelf: bij de eerste batch is het ochtendweer het duidelijkst af te lezen.
Een gids die Perfect Daily Grind op 17 september publiceerde, vraagt om de machine elke dag op dezelfde manier voor te verwarmen en het begin van de branddag van dichtbij te volgen. Dezelfde gids schrijft dat koude ochtenden en vochtige namiddagen veranderen hoe de warmte door de brander gaat. Dat advies is geschreven voor gesloten branderijen. Buiten verandert de lucht van 8 uur van dag tot dag.
De eerste batch koffie gebrand in de open lucht op 3 en 4 oktober
Cijfers voor Brussel, om 8 uur 's ochtends (Open-Meteo):
- Zaterdag 3 oktober: 14,3 graden, luchtvochtigheid 71%, bijna geen wind (2 km/u), volledig bewolkt.
- Zondag 4 oktober: 13,8 graden, luchtvochtigheid 81% (85% om 7 uur), noordoostenwind rond 9 km/u, opklaringen meteen na zonsopgang.
- Beide dagen: droog, hoge luchtdruk, rond 1030 hPa op zeeniveau.
Het verschil tussen de twee dagen zat in vocht en wind. Zondag was het koffie branden op een vochtige ochtend: de lucht was tien punten vochtiger en ze bewoog. De noordoostenwind, ook al was die zwak, trekt ook aan de vlam.
Laurent leest alle vier de cijfers voor het aansteken en stelt vuur en tijd op Golden bij voor hetzelfde smaakdoel. Het doel blijft vast, de weg ernaartoe verandert van ochtend tot ochtend. Daar komen de kleine verschillen tussen batches van hetzelfde weekend vandaan.
De les van het weekend voor wie de weerberichten leest: temperatuur is maar één cijfer op vier. Kijk in uw weerapp ook naar luchtvochtigheid en wind.
Het water dat u niet ziet: van de eerste batch koffie gebrand in de open lucht tot uw molen
Hetzelfde onzichtbare water werkt ook in uw keuken, deze keer in de boon. Tijdens het malen schuren de bonen langs de maalschijven en laden ze zich elektrisch op. Het maalsel blijft plakken aan de uitloop en de wanden van het bakje, en een deel vliegt over het aanrecht. Dat is statische elektriciteit in de koffiemolen, en het verklaart waarom gemalen koffie aan de molen plakt.
Onderzoekers van de University of Oregon hebben het fenomeen gemeten in een studie in het tijdschrift Matter, januari 2024 (Méndez Harper, Hendon en collega's, DOI 10.1016/j.matt.2023.11.005). Wat ze vonden: het water dat in de boon achterblijft, bepaalt mee hoe sterk het maalsel zich oplaadt. Donkerdere, drogere brandingen laden zich sterker op. Een beetje water op de bonen voor het malen vermindert zowel de lading als de klontjes.
Een boon die iets verder gebrand is, houdt minder water vast. Geeft een nieuwe zak meer stof dan de vorige, dan ligt de oorzaak meestal bij de boon en is uw molen in orde.
De druppeltest: na de eerste batch koffie gebrand in de open lucht is uw molen aan de beurt
Barista's noemen het RDT (Ross Droplet Technique). De RDT koffie methode kost twee minuten:
- Weeg 15 g bonen af en maal ze zoals altijd. Tik tegen het bakje en kijk hoeveel er aan de wanden en de uitloop blijft hangen.
- Hou bij de volgende dosis de steel van een lepeltje onder de kraan, schud het af en roer er een paar seconden mee door de bonen. Eén druppel water op de koffiebonen voor het malen is genoeg, ongeveer 0,1 tot 0,2 ml voor 15 tot 20 g.
- Maal en vergelijk. Valt het maalsel netjes in het bakje, dan hebt u de oorzaak gevonden.
Drie regels, zodat de test uw koffie heel laat:
- Maak alleen de dosis vochtig die u nu maalt. De bonen in de trechter van de molen blijven droog.
- Bij espresso: controleer na de druppel opnieuw de tijd. 18 g in de filterhouder, 36 g in het kopje, 25 tot 30 seconden. Valt u buiten dat venster, zet de molen dan één stap fijner of grover.
- Zit het stof alleen bij één bepaalde zak, noteer dan de branddatum op de zak en vertel het ons aan de kraam.
Het komende weekend: de eerste batch koffie gebrand in de open lucht in koelere lucht
De verwachting van vandaag (KMI en Open-Meteo) geeft afkoeling tegen het einde van de week: maxima van 14 tot 15 graden op zaterdag 10 en zondag 11 oktober, zaterdag plaatselijk motregen of lichte regen, zondag droger, en meer wind dan vorig weekend. De eerste batch start dan in koelere lucht dan een week geleden.
Komt u zaterdagochtend naar de Marché de l'Abattoir (uitgang van parking Manufakture, Anderlecht), vraag Laurent dan welke cijfers er voor de eerste batch gelezen werden. En doet u morgen de druppeltest, laat ons weten wat er in uw molen veranderde. We staan er zaterdag en zondag met koffie gebrand in de open lucht in Anderlecht, en de batches van deze week vindt u ook in de shop.
Brut. Sauvage. Imprévisible.
